10. Frankenstein (1931) - Frankeştayn (IMDB 8.0)

Gelmiş geçmiş en önemli korku filmi. James Whale, Mary Shelley'nin kallavi romanından, boyundan büyük işlere kalkışan bir bilim adamı ve onun suistimal edilip toplum dışına itilen çocuksu canavarının masalını yarattı. Colin Clive'ın nevrotik Frankenstein'ı, Dwight Frye'ın kambur cüce asistanı kusursuz olsa da filmde asıl çıkışı, ailesinin ona sunduğu ayrıcalıklı bir yaşama sırtını dönüp Kanada'da kamyon şoförlüğü yapan ve ABD'de küçük rollere çıkan 42 yaşındaki İngiliz William Henry Pratt yaptı.

Universal Stüdyoları'nın makyaj dahisi Jack Pierce, yassı kafayı, boyundaki metal uçları, ağır göz kapaklarını ve yara izi dolu uzun elleri yaparken, Whale yaratığa o dönemde trenlere musallat olmuş asker eskisi serserilerin giydiklerine benzer eski püskü bir kıyafet giydirdi ve kostümü asfalt dökenlerin yürüyüşü zorlaştıran botlarıyla tamamladı. Ancak Canavarı, hırıldayan bir umacıdan, yaptığı kötülükler (küçük kızı boğması) tamamen kazayla ya da haklı bir gerekçeyle (kendisine ateşle işkence yapan cüceyi asması) olan, özlem dolu ve sempatik bir klasik karaktere dönüştüren Pratt oldu. Açılış jeneriğindeki oyuncu kadrosunda, Canavar'ın karşısında "?" yazılıdır; seyirci ancak filmin en sonunda onları korkutan, duygulandıran ve etkileyen yaratığın, Boris Karloff (Pratt'in sahne adı) adında bir adam olduğunu öğrenir.

Frankenstein birçok dramatik sahne sunar: Kulenin ve bir ameliyat masasının üstünde canlandırılan Canavar'ın etrafında çakan şimşeklerle "yaradılış" anı; Canavar'ın ilk göründüğü sahne (önce arkadan görürüz, sonra bize yüzünü döner ve kamera titreyerek yaklaşır); suya bırakınca 'yüzmeyen' küçük kızın yürek paralayıcı sekansı; kadın kahramana düğün günü yatak odasında yapılan saldırı (kitaptan alınan ender bölümlerden biri) ve köylülerin ellerinde meşalelerle Canavar'ı eski değirmene kadar izlemesinin ardından yaratıcıyla yaratığın, korku filmlerinin cehennemi finallerinin ilk örneklerinden birinde karşı karşıya gelmesi. Universal Stüdyoları korku çemberinde kusursuzluktan pastişe, ucuzdan parodiye geçiş yaptı ama Frankenstein bütün bir sinema türünün dönüm noktası olarak ürkütücü ve güçlü olmaya devam ediyor.

In the opening, pre-credits prologue, the film is introduced by a tuxedoed gentleman (Edward van Sloan, one of the principal characters in the film) who steps from behind a closed curtain and delivers the following teaser - a "friendly warning" - to the audience:

How do you do? Mr. Carl Laemmle [the producer] feels it would be a little unkind to present this picture without just a word of friendly warning. We are about to unfold the story of Frankenstein, a man of science who sought to create a man after his own image without reckoning upon God. It is one of the strangest tales ever told. It deals with the two great mysteries of creation - life and death. I think it will thrill you. It may shock you. It might even - horrify you. So if any of you feel that you do not care to subject your nerves to such a strain, now's your chance to - uh, well, we warned you.

The credits play with an eerie set of rotating eyes as a backdrop. The film then opens with a close-up of a pair of hands hauling up a rope. As dusk approaches, the camera pans across a group of weeping and wailing mourners and priests during a funeral service around a gravesite, in front of a statue of a skeletal Grim Reaper. The memorable, expressionistic grave-robbing scene occurs near the Bavarian mountain village of Goldstadt. [The village was constructed for the previous year's film All Quiet on the Western Front (1930).] Beneath the gloomy sky, a coffin is being lowered into a grave. Crouched in the background from behind the cemetery fence, brilliant medical scientist (but slightly insane and overwrought) Dr. Henry Frankenstein (Colin Clive) and his dwarfish, bumbling, hunchbacked assistant Fritz (Dwight Frye) eagerly watch the proceedings. The first few clodfuls of dirt that hit the top of the casket make a dull clump/thud [an impressive effect for early talkie audiences].



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder